Σιτάρι (Triticum aestivum)

 

ΓΕΝΙΚΑ

 

Η καλλιέργεια του σιταριού κατάγεται από την περιοχή του Καυκάσου. Το σιτάρι είναι το πιο ευρύτατα καλλιεργούμενο σιτηρό στον κόσμο. Εκτιμάτε πως κάθε μήνα του έτους συγκομίζεται μια καλλιέργεια σιταριού σε κάποια περιοχή της γης.

Σήμερα υπάρχουν πλέον νάνες ποικιλίες οι οποίες δεν πλαγιάζουν, μπορούν επομένως να δεχθούν μεγάλες ποσότητες αζώτου που οδηγούν σε υψηλότερες αποδόσεις και αύξηση της περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη.

 

ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

 

Το σιτάρι θέλει γενικά ουδέτερα προς αλκαλικά pH (7,0 - 8,5). Ελάχιστο pH που μπορεί να καλλιεργηθεί είναι 5,5. Ιδανικά για την καλλιέργεια είναι τα αργιλοπηλώδη και τα άμμο-αργιλοπηλώδη(κατακρατούν διαθέσιμη υγρασία). Σε αμμώδη εδάφη οι αποδόσεις εξαρτώνται από τις βροχές της Άνοιξης καθώς δεν συγκρατούν υγρασία.

Η καλλιέργεια για την μέγιστη απόδοση χρειάζεται 250-1000 mm βροχόπτωσης, κατάλληλα κατανεμημένα από το ξεστάχυασμα και μετά (κατά προτίμηση).

Σε τι θερμοκρασίες φυτρώνει το σιτάρι;

Η θερμοκρασία βάσης με την οποία επιτυγχάνεται το φύτρωμα στο σιτάρι είναι 3-4 οC.

Τι θερμοκρασίες απαιτεί για καλή ανάπτυξη;

Το εύρος θερμοκρασίας στο οποίο αναπτύσσεται βέλτιστα η καλλιέργεια είναι 20-25 οC.

Ποιες οι μέγιστες θερμοκρασίες πάνω από τις οποίες θα αντιμετωπίσει προβλήματα η καλλιέργεια;

Μέγιστη θερμοκρασία για την καλλιέργεια είναι 32-35 οC. Μεγαλύτερες θερμοκρασίες μειώνουν την δυναμική της καλλιέργειας καθώς δρα αρνητικά στην γονιμοποίηση των σπόρων και την φωτοσυνθετική ικανότητα των φυτών.

Ποιες οι ελάχιστες χαμηλές θερμοκρασίες πάνω από τις οποίες μπορεί να καλλιεργηθεί;

Η ελάχιστη θερμοκρασία για την καλλιέργεια του σιταρίου είναι -18 οC, ωστόσο αν η καλλιέργεια δεχθεί σκληραγώγηση η θερμοκρασία αυτή μπορεί να φτάσει τους -30 οC, ενώ με  χιονοκάλυψη μπορεί να φτάσει τους -40 οC.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το μαλακό σιτάρι είναι πιο ανθεκτικό στο ψύχος από το σκληρό. Οι βροχοπτώσεις κατά το στάδιο της άνθισης(ξεστάχυασμα) και το γέμισμα του κόκκου καθορίζουν τις αποδόσεις (μαλακό ή σκληρό).

 

ΣΠΟΡΑ

 

Το σιτάρι στην χώρα μας σπέρνεται μέσα στο φθινόπωρο.

Για τις πεδινές περιοχές κατάλληλος μήνας είναι ο Νοέμβριος, ενώ για τις πιο ορεινές ο Οκτώβριος.

Η ποσότητα σπόρου που θα χρειαστεί είναι συνάρτηση: της ποικιλίας, εδαφικής γονιμότητας, εποχής σποράς και η εδαφικής προετοιμασίας.

Σε ορεινές περιοχές με υψηλές πιθανότητες έντονων παγετών και σε περιοχές όπου δεν έχει γίνει η κατάλληλη προετοιμασία εδάφους, συνιστάται μεγαλύτερη ποσότητα σπόρου καθώς αναμένονται απώλειες στο φύτρωμα.

Συνήθως 15 kg σπόρου είναι ιδανικά τα δεδομένα της Ελλάδος. Σε περιοχές που αναμένουμε απώλειες (παγετοί, μειωμένο αδέλφωμα κτλ.), σπέρνουμε μεγαλύτερες ποσότητες σπόρου, στα 18-20 kg.

 

Μαλακό ή σκληρό;

Σε περιοχές της Ελλάδας όπου επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες και εδαφική υγρασία, έχουμε μεγάλη βλαστική περίοδο και συνιστάται η παραγωγή μαλακού σιταριού, (Δ. Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρος) καθώς ευνοούν την μεγάλη εναπόθεση αμύλου στο ενδοσπέρμιο.

 

Σε περιοχές της Ελλάδας όπου επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και εδαφική υγρασία, έχουμε μικρή βλαστική περίοδο και συνιστάται η παραγωγή σκληρού σιταριού (Θεσσαλία, παράλια Θράκης, Αιγαίο), καθώς ευνοούν τη συσσώρευση πρωτεΐνης, δηλαδή μικρή εναπόθεση αμύλου στο ενδοσπέρμιο.

 

 

ΛΙΠΑΝΣΗ

Φυτικό είδος

  N

P2O5

 K2O*

Μαλακό Σιτάρι

14-18

4-6

4-6

Σκληρό Σιτάρι

12-16

4-6

2-4

 

*Η λίπανση με Κάλιο (K2O) και επιμέρους στοιχείων στα ελληνικά εδάφη δεν κρίνεται απαραίτητη παρά μόνο αν έχει διαπιστωθεί έλλειψη.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ

ΤΥΠΟΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ

Χρόνος εφαρμογής

Δόση* (Kg/στρ.)

Á       16-20-0

 

 

 

 

 

Βασική λίπανση

-

Περίοδος σποράς

25-30

Á       25-15-0

 

25-30

Á       20-10-0

 

25-30

Á       25-10-5

 

25-30

Á       20-20-0

 

20-25

Á       30-10-0

 

20-25

Á       35-15-0

 

20-25

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ

ΤΥΠΟΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ

Χρόνος εφαρμογής

Δόση* (Kg/στρ.)

Á       27-0-0

 

 

 

 

 

Επιφανειακή λίπανση

-

Περίοδος μετά το τέλος αδελφώματος

25-30

Á       34,4-0-0

 

25-30

Á       40-0-0

 

25-30

Á       46-0-0

 

25-30

Á       40-0-0 fixed slow

 

20-25

Á       46-0-0 fixed slow

 

20-25

Á       21-0-0

 

20-25