Καλαμπόκι (Zea mays)

 

ΓΕΝΙΚΑ

 

Η καλλιέργεια του Καλαμποκιού κατάγεται από τους τροπικούς. Αυτό συνεπάγεται πως η καλλιέργεια ιδανικά ευδοκιμεί σε περιοχές με υψηλές θερμοκρασίες και υψηλή σχετική υγρασία (υψηλή σχετική υγρασία στην ατμόσφαιρα), πέρα από τις μεγάλες ανάγκες σε αρδευτικό νερό. Τέτοιες περιοχές είναι η Μακεδονία, η Θράκη, η Δυτική Στερεά Ελλάδα και στην Πελοπόννησο, η περιοχή Ηλείας.

Ο κύριος όγκος καλλιέργειας του καλαμποκιού υπάρχει σε υποτροπικές, τροπικές περιοχές μέχρι τις έκτατες περιοχές της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης και μπορεί να καλλιεργηθεί από το επίπεδο της θάλασσας ως και σε περιοχές με υψηλά υψόμετρα (π.χ. Ιμαλάια). Αυτό το εύρος προσαρμοστικότητας που έχει συνεπάγεται και ευρείες αποδόσεις. Στη χώρα μας οι αποδόσεις κυμαίνονται έως και τα 2000 κιλά.

Πλέον, σχεδόν όλα τα καλαμπόκια που κυκλοφορούν, είναι υβρίδια. Οι τύποι που προέκυψαν από τις διασταυρώσεις είναι μεγάλοι σε μέγεθος, έχουν μεγάλα φύλλα, άρα μεγάλη φωτοσύνθεση, άρα περισσότερα προϊόντα αφομοίωσης, άρα μεγάλους σπάδικες. Όλα τα παραπάνω συνεπάγονται υψηλές αποδόσεις.

Ο κύριος όγκος της παραγωγής καταναλώνεται από την εγχώρια κτηνοτροφία και μέρος της παραγωγής εξάγεται σε χώρες της Ε.Ε.

 

ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

 

Χρειάζεται εδάφη γόνιμα με καλή στράγγιση και υψηλή οργανική ουσία (υψηλό Ν). Είναι ένα φυτό το οποίο θέλει ελαφρώς όξινο έως ουδέτερο pH (άριστο 6,8) ωστόσο μπορεί να καλλιεργηθεί σε εδάφη με ένα εύρος από 5,5-7,5 pH.  

Στη χώρα μας, μεγάλος όγκος της καλλιέργειας του καλαμποκιού, γίνεται σε εδάφη τα οποία είναι ελαφράς συστάσεως. Σε αυτά τα εδάφη θέλουμε όμως μεγαλύτερες ποσότητες νερού και μικρότερες δόσεις τακτικότερα. Τέτοια εδάφη έχουμε στη χώρα μας στο Κιλκίς - στραγγίζουν καλά καθώς είναι φτωχά σε οργανική ουσία αλλά είναι ιδανικό το περιβάλλον γιατί έχουν υψηλή σχετική υγρασία στην ατμόσφαιρα.

Το καλαμπόκι μπορεί να καλλιεργηθεί και σε πετρώδη εδάφη επειδή δέχονται μεγάλες εισροές σε νερό και θρεπτικά στοιχεία. Το φυτό γίνεται ψηλό και μπορούμε εύκολα να το συγκομίσουμε χωρίς η μηχανή να έρθει σε επαφή με το έδαφος. Τα πετρώδη εδάφη δημιουργούν όμως προβλήματα κατά το φύτρωμα των σπόρων. Μεγαλύτερη ποσότητα σπόρου σποράς μπορεί εύκολά να δώσει λύση στο πρόβλημα αυτό.

 

Η καλλιέργεια για την μέγιστη απόδοση χρειάζεται περίπου 400-600 mm. Τα μισά περίπου από αυτά προέρχονται από το αρδευτικό νερό. Ο κύριος όγκος άρδευσης γίνεται με καταιονισμό. Μικρό ποσοστό γίνεται με στάγδην άρδευση. Τις πρώτες 30 ημέρες, το καλαμπόκι έχει μικρές απαιτήσεις γιατί ακόμα υπάρχει εδαφική υγρασία, (βροχοπτώσεις, μικρή ανάπτυξη του φυτού) οπότε και ο ρυθμός με τον οποίο προσλαμβάνεται το νερό είναι μικρός. Οι μεγαλύτερες απαιτήσεις είναι στο κριτικό στάδιο: 15 ημέρες πριν και μετά την άνθιση των ταξιανθιών - εκεί πάμε και δίνουμε τον όγκο νερού που έχουμε διαθέσιμο.

Σε τι θερμοκρασίες φυτρώνει το καλαμπόκι;

Η θερμοκρασία βάσης με την οποία επιτυγχάνεται το φύτρωμα στο καλαμπόκι είναι 10 οC.

Τι θερμοκρασίες απαιτεί για καλή ανάπτυξη;

Το εύρος θερμοκρασίας στο οποίο αναπτύσσεται βέλτιστα η καλλιέργεια είναι 25-30 οC.

Ποιες οι μέγιστες θερμοκρασίες πάνω από τις οποίες θα αντιμετωπίσει προβλήματα η καλλιέργεια;

Μέγιστη θερμοκρασία για την καλλιέργεια είναι 30 οC. Θερμοκρασίες >30 οC μειώνουν την δυναμική της καλλιέργειας καθώς δρα αρνητικά στην γονιμοποίηση των σπόρων και την φωτοσυνθετική ικανότητα των φυτών οδηγώντας έτσι και σε κακό γέμισμα των σπόρων.

 

ΣΠΟΡΑ

 

Το καλαμπόκι στην χώρα μας σπέρνεται ανάλογα την περιοχή, από τα μέσα Μαρτίου μέχρι τέλη Απριλίου.

Για την Πελοπόννησο κατάλληλος μήνας είναι ο Μάρτιος, ενώ για την Βόρεια Ελλάδα ο Απρίλιος.

Η σπορά γίνεται με μηχανές ακριβείας, οι αποστάσεις μεταξύ των γραμμών είναι σταθερές στα 75 cm και το βάθος σποράς είναι περίπου στα 5-6 cm. Το βάθος ρυθμίζεται ανάλογα με το μέγεθος του σπόρου, τριπλάσιο από τη μέγιστη διάσταση του σπόρου. Τα παραπάνω ισχύουν για οδοντόμορφο καλαμπόκι, ο οποίος είναι ο κυρίαρχος τύπος καλαμποκιού στη χώρα μας.

Η πυκνότητα σποράς εξαρτάται από το υβρίδιο που θα χρησιμοποιήσουμε και πιο συγκεκριμένα από τον βιολογικό του κύκλο.

Είναι αντιστρόφως ανάλογη του βιολογικού κύκλου. Δηλαδή μεγάλου β.κ. σπέρνονται με 7000 φυτά/στρέμμα, μέσου 7500-8000 φυτά/στρέμμα και μικρού β.κ. 8000-9000 φυτά/στρέμμα.

 

Όταν θέλουμε να καλλιεργήσουμε καλαμπόκι για ενσίρωμα, επειδή στόχος είναι η βιομάζα και όχι η απόδοση σε σπόρο, μπορούμε να έχουμε μια αύξηση της πυκνότητας της τάξεως του 10%.

 

ΛΙΠΑΝΣΗ

 

Φυτικό είδος

  N

P2O5

 K2O*

Καλαμπόκι

30

4-6

4-8

 

*Η λίπανση με Κάλιο (K2O) και επιμέρους στοιχείων στα ελληνικά εδάφη δεν κρίνεται απαραίτητη παρά μόνο αν έχει διαπιστωθεί έλλειψη.

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ

 

ΤΥΠΟΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ

Χρόνος εφαρμογής

Δόση* (Kg/στρ.)

Á       40-5-5

 

 

 

 

 

Βασική λίπανση

-

Περίοδος σποράς

40-50

Á       30-10-10+0.5Zn

 

40-50

Á       20-10-10

 

60-70

Á       15-15-15

 

40-50

Á       31-8-12+0.5Zn

 

40-50

Á       25-5-10

 

60-70

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ

 

ΤΥΠΟΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ

Χρόνος εφαρμογής

Δόση* (Kg/στρ.)

Á       27-0-0

 

 

 

 

 

Επιφανειακή λίπανση

-

Περίοδος μεταξύ 6ου-8ου φύλου

40-50

Á       34,4-0-0

 

30-40

Á       40-0-0

 

25-35

Á       46-0-0

 

20-30

Á       40-0-0 fixed slow

 

25-35

Á       46-0-0 fixed slow

 

20-30

Á       21-0-0

 

40-50